Ik doe dit zelf ook
Laatst zat ik met mijn man te praten over de kleur van onze deuren.
Gewoon een fijn gesprek. We waren allebei enthousiast. Hij vertelde over zijn werk. Goede sfeer.
Even later veranderde er iets. Hij werd kortaf, zei iets over de jongens en liep met een zucht naar boven om te douchen.
“Geniet ervan, schat,” zei ik.
En tegelijkertijd voelde ik mijn hele lijf aanspannen.
Wat heb ik fout gedaan?
Dat gaat razendsnel.
Rationeel weet ik dat zijn stemming hoogstwaarschijnlijk niets met mij te maken heeft. Als er iets is, kan hij het me vertellen.
Maar mijn lichaam is allang ergens anders.
Het scant. Zoekt. Probeert te begrijpen wat er veranderd is.
En dit gebeurt niet alleen bij hem.
Ik hoef mijn jongens maar te horen spelen en ik kan voelen hoe mijn lichaam zich schrap zet. Alsof het alvast wacht op de ruzie, het geschreeuw of het gehuil dat misschien gaat komen.
Er is nog niets gebeurd.
Maar mijn lichaam reageert alvast op wat er misschien gáát gebeuren.
En voor ik het weet, probeer ik de situatie een beetje bij te sturen. Niet omdat er op dat moment iets opgelost moet worden, maar om te voorkomen dat het straks misgaat.
Dat is iets wat ik steeds beter bij mezelf herken.
Hoe snel ik niet alleen opmerk wat er om me heen gebeurt, maar me er ook verantwoordelijk voor kan gaan voelen.
Wat gebeurt hier eigenlijk?
Op zo'n moment gebeurt er bij mij razendsnel iets.
Mijn lichaam reageert op de aanname dat ík iets fout heb gedaan. Ik voel spanning en vrijwel meteen komt de gedachte:
Wat heb ik gedaan?
Voor mij is dat geen willekeurige reactie.
Als kind heb ik, vanuit mijn eigen beleving van wat er om me heen gebeurde, bepaalde conclusies getrokken over wat ik moest doen om me veilig, geliefd en verbonden te voelen.
Niet omdat iemand mij vertelde dat ik verantwoordelijk was voor hoe een ander zich voelde. En ook niet omdat er geen liefde was.
Dit was míjn manier om de wereld om me heen te begrijpen.
Aanvoelen hoe iemand erbij zat. Me aanpassen. Kijken wat ik kon doen. Proberen de sfeer weer goed te krijgen.
En blijkbaar heeft mijn systeem dat goed onthouden.
Want mijn lichaam kan nog steeds razendsnel reageren wanneer het iets herkent wat daarop lijkt.
En zo'n oud patroon verdwijnt niet ineens omdat ik het nu begrijp.
Mijn lichaam kan nog steeds reageren.
Mijn hoofd kan nog steeds met dezelfde gedachten komen.
De verandering zit voor mij ergens anders.
Je hoeft niet meteen iets te doen
Iemand reageert anders en je wilt meteen weten wat er is.
Je hebt nee gezegd en voelt de neiging om je keuze uit te leggen.
Je merkt dat iemand teleurgesteld is en wilt het liefst zorgen dat het weer goed voelt.
Niet omdat je bewust besluit dat dit nodig is.
Je wilt van die spanning af.
Je wilt weten dat het goed is. Dat de ander niet boos is. Dat jij niets fout hebt gedaan.
En precies daar zit voor mij de verandering.
Niet in zorgen dat mijn lichaam nooit meer reageert of dat de gedachte “wat heb ik fout gedaan?” nooit meer opkomt.
Maar in herkennen wat er gebeurt zonder er meteen naar te handelen.
Ik voel spanning.
Ik merk dat mijn hoofd hier een verhaal van maakt.
Ik wil dit nu heel graag oplossen.
En dan even niks.
Niet uitleggen. Niet sussen. Niet fixen.
Je gedachten en fysieke reactie eens observeren en bij jezelf blijven, zonder dat je daadwerkelijk iets hoeft te doen.
Het ongemak mag er zijn zonder dat je het meteen hoeft weg te krijgen.
Zorgzaam zijn is niet het probleem
Het doel is niet dat het je geen reet meer interesseert hoe het met andere mensen gaat.
Je mag zorgzaam zijn. Betrokken zijn. Vragen hoe het met iemand gaat.
Maar er zit verschil tussen er voor iemand willen zijn en het gevoel hebben dat jij ervoor moet zorgen dat alles weer oké is.
Misschien hoef je dus niet minder voor anderen te zorgen.
Misschien mag je leren herkennen waar zorgzaamheid ophoudt en verantwoordelijkheid overnemen begint.
Weten is één ding. Het anders doen is iets anders.
Misschien herken je dit allemaal allang.
Je weet dat je niet verantwoordelijk bent voor hoe een ander zich voelt. Je weet dat je niet alles hoeft op te lossen. Misschien weet je zelfs precies waar dat patroon bij jou vandaan komt.
En toch voel je die spanning wanneer iemand anders reageert.
Toch wil je uitleggen, fixen of controleren of alles oké is.
Daar zit voor mij het echte werk.
Niet nóg beter begrijpen waarom je doet wat je doet, maar leren herkennen wat er gebeurt op het moment dat het gebeurt.
En dan ervaren dat je ook iets anders kunt kiezen.
Dat is waar ik vrouwen in begeleid.
Herken je jezelf hierin en wil je onderzoeken hoe dit er bij jou uitziet?
Over mij
Ik ben Nieke Gonnella. Ik begeleid vrouwen die veel dragen, veel van zichzelf vragen en zichzelf daarin soms uit het oog verliezen.
Meer over mij